Deseninizi Rakibiniz Tescil Ettirip İhtar Çekerse? Kötüniyetli Tasarıma Mahkemeden Hükümsüzlük
Yıllardır kullanılan bir kumaş desenini sonradan adına tescil ettirip gerçek kullanıcıya ihtar çeken firmanın tasarımı, yenilik ve ayırt edicilikten yoksun bulunarak hükümsüz kılındı. Karar, kötüniyetli tasarım tesciline karşı korunma yollarını gösteriyor.
Bir tasarımı yıllardır üretip dünyaya satıyorsunuz. Bir gün, o tasarımı sizden çok sonra kendi adına tescil ettiren bir firma size e-posta atıp "tasarım tescilimi ihlal ediyorsunuz" diyor. Bu mümkün mü, peki nasıl savunulur? Bir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi kararı yol gösteriyor.
Olayda ne oldu?
Tekstil sektöründe onlarca yıldır faaliyet gösteren ve ürünlerini çok sayıda ülkeye ihraç eden bir firma, belirli bir kumaş desenini uzun süredir kullanıyordu. Bir başka firma ise aynı deseni 2020 yılında kendi adına tasarım olarak tescil ettirdi ve ardından gerçek kullanıcıya "tasarım tescili ihlal bildirimidir" konulu bir e-posta göndererek hak iddiasında bulundu.
Bunun üzerine tasarımı yıllardır kullanan firma, tescilin hükümsüzlüğü ve sicilden terkini için dava açtı.
Tasarım tescili her zaman geçerli midir?
Hayır. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK), bir tasarımın korunabilmesi için yeni ve ayırt edici nitelikte olmasını şart koşar (SMK m. 56-57). Tescilden önce aynı veya benzeri bir tasarım kamuya sunulmuşsa, tescil SMK m. 77 uyarınca hükümsüz kılınabilir.
Bu davada tasarım, sınai mülkiyet ve bilişim uzmanlarından oluşan bir bilirkişi heyetine incelettirildi. Heyet, tescilli tasarımın başvuru tarihinden çok önce başkaları tarafından piyasaya sunulduğunu ve "bilgilenmiş kullanıcı" gözünde belirgin bir farklılık taşımadığını; dolayısıyla başvuru anında dahi yenilik ve ayırt edicilik şartlarını sağlamadığını tespit etti.
Mahkemenin kararı
Mahkeme, davacının davada taraf sıfatını ve hukuki yararını (kendisine ihtar çekilmiş olması nedeniyle) kabul etti ve davayı kabul ederek tasarımın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine hükmetti. Davalı ayrıca vekâlet ücreti ve yargılama giderlerine mahkûm oldu.
İşletmeler için 4 pratik ders
- Bir tescil belgesi, mutlak hak demek değildir. Yeni/ayırt edici olmayan tasarım tescili hükümsüz kılınabilir.
- İlk kamuya sunum tarihini belgeleyin. Katalog, fatura, sosyal medya ve fuar kayıtları en güçlü delildir.
- Tehdit içeren e-posta/ihtar, dava açma hakkı doğurur. Size ihtar çekilmesi, hükümsüzlük davasında hukuki yararınızı kanıtlar.
- En sağlam koruma erken tescildir. Özgün tasarımlarınızı rakipleriniz tescil ettirmeden siz koruma altına alın.
Sık sorulan sorular
Rakibim tasarımımı kendi adına tescil ettirdiyse ne yapabilirim?
Tescilin başvuru tarihinden önce aynı/benzer tasarımın kamuya sunulduğunu ispatlayarak hükümsüzlük davası açabilirsiniz. Kötüniyetli tescil de ayrı bir hükümsüzlük sebebidir.
Tasarımımı korumak için tescil şart mı?
Tescil en güvenli yoldur; ispatı kolaylaştırır ve koruma süresini uzatır. Tescilsiz tasarımlar yalnızca sınırlı şartlarla ve ispat yükü size ait olmak üzere korunur.
Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi · E. 2024/24 · K. 2024/279 · T. 24.12.2024
Taraf ve marka adları gizlilik gereği paylaşılmamıştır.Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz; somut durumunuz için bir marka vekiline danışınız.
Markanız risk altında mı? TÜRKPATENT Sicil No 2732 ile kayıtlı resmi marka vekilimizle ücretsiz marka araştırması için bize ulaşın: WhatsApp veya 0216 606 56 58.
Kararın tam metnini görmek için tıklayın
ESAS NO : 2024/24 Esas
KARAR NO : 2024/279
DAVA : Tasarımın Hükümsüzlüğü
DAVA TARİHİ : 28/01/2024
KARAR TARİHİ : 24/12/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 31/12/2024
Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA ; Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkili şirketin, 1978 yılında .... tarafından temelleri atılan çatı şirketi .....’un bünyesinde tekstil sektöründe dünya çapında faaliyet göstermekte, müşteri portföyüyle 78 ülkeye ürettiği ürünleri ihraç etmekte olduğunu, davalı tarafça ....@gmail.com e-posta adresinden müvekkil şirkete ait ...@....com.tr e-posta adresine "Tasarım tescili ihlal bildirimidir" konusu ile 27.09.2023 tarihli e-posta gönderildiğini, söz konusu tasarım müvekkil şirket tarafından davalının tescilinden çok daha önce kullanılmakta olup uzun yıllardır yurt içi ve yurt dışında bu tasarım müvekkil tarafından pazarlanmakta olduğunu, söz konusu tasarımın müvekkil şirkete ait olduğunu bilen ve buna rağmen tescil ettiren davalı şirket kötü niyetli olduğunu , bu nedenlerle davalı adına tescil edilmiş .... başvuru/tescil numaralı tasarım tescilinin tüm sınıflarda hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP ; Davalı vekili cevap dilekçesi ile, müvekkilinin 2000 yılından itibaren hem yurt içinde hem de yurtdışında hizmet veren, kurumsal, çok yönlü ve uluslararası bir limited şirketi olduğunu, müvekkili tarafından .... başvuru numarası ile tasarım tescili amacıyla Marka Patent Kurumu'na başvurulmuş ve bu tasarım 08.01.2020 tarihinde tescil edildiğini, müvekkilinin uyuşmazlığa konu desene sahip ürünlerin sadece satışını yapmamakta olup aynı zamanda üretimini de yapmakta olduğunu, davacı tarafın huzurdaki davayı ikame etmekte hukuki yararı olmadığından davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE :
Dava, davalı adına tescilli ... tescil numaralı tasarımın hükümsüzlüğü ile sicilden terkini taleplidir. Taraf delilleri toplanarak bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan gelen kayıtlardan, ... tescil numaralı tasarımın davalı adına tescilli olduğu anlaşılmıştır.
6769 Sayılı SMK'nın 77 maddesi ile, tasarımın 55. maddenin birinci ve ikinci fıkralarında yer alan tanımlara uygun olmadığı, 56. ve 57. maddelerde belirtilen şartları taşımadığı, 58. maddenin dördüncü fıkrası ve 64. maddenin altıncı fıkrasının (c) bendi kapsamında olduğu, başvurunun kötüniyetle yapıldığı ve bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanımını içerdiği ispat edilmişse, hak sahipliğinin başka kişiye veya kişilere ait olduğu ispat edilmişse, sonradan kamuya açıklanan aynı veya benzer nitelikteki bir tasarımın başvuru tarihi, tescilli bir tasarımın başvuru tarihinden önce ise tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilebileceği belirtilmiştir. Aynı maddenin 2. bendinde ise, 64. maddenin altıncı fıkrasının (b) ve (ç) bentleri ile fikri mülkiyet haklarının yetkisiz kullanımı gerekçesiyle tasarımın bir kısmına ilişkin hükümsüzlük talebinin kabul edilmesi halinde, o kısmın tescili hükümsüz kılınacağı ve kısmi hükümsüzlük sonucunda tescilin devamı için, kalan kısmın koruma şartlarını sağlaması ve tasarım kimliğini muhafaza etmesi şart olacağı hususları belirtilmiştir.
Taraflarca bildirilen ve resen celbi gereken deliller celp edildikten sonra dosya biri tasarım uzmanı, biri sınai mülkiyet uzmanı ve biri de bilişim uzmanından oluşacak heyete tevdi edilerek , dosya kapsamı deliller, TPMK kayıtları, bildirilen internet adresleri, keza uyuşmazlığın niteliği gereği resen araştırma ilkesi geçerli olduğundan resen yapılacak araştırma sonuçları taraf iddia ve savunmaları, değerlendirilerek; davalı adına olan ... tescil nolu tasarımın tescil başvuru tarihi itibariyle yeni ve ayırt edici nitelikte olup olmadığı, tescil başvurusundan önce davacı tarafından kamuya sunulup sunulmadığı, birinci kademede hükümsüzlük koşullarının oluşup oluşmadığı, ikinci kademede davacıya devri koşullarının oluşup oluşmadığına ilişkin rapor tanzimi istenilmiş olup, bilirkişi heyeti hazırlamış olduğu 13/10/2024 tarihli raporda sonuç olarak; hükümsüzlüğü istenen davalı tarafa ait 08.01.2020 başvuru tarihli ... 1, 2, 3 ve 4 numaralı tasarım tescilleri ile geçmiş tarihli görseller arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıklarını, ... 1, 2, 3 ve 4 numaralı tasarım tescillerinin başvuru tarihi olan 08.01.2020 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığını bildirmiştir.
Tüm dosya kapsamı deliller, TPMK kayıtları ve dosya kapsamıyla uyumlu görülen bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; davacının da aynı sektörde faaliyette olup, davalı tarafça dava konusu tasarımlar dayanak gösterilerek e-mail yolu ile gönderilen ihtarlar ile hak iddiasında bulunması nedeniyle davacının davada taraf sıfatı ve hukuki yararının varlığı kabul edilmiştir. Gerek mahkememizce yapılan incelemeler gerekse de, bilirkişi raporunda belirtildiği üzere dava konusu kumaş deseni tasarımlarının tescil başvuru tarihinden çok önce başkaları tarafından kamuya sunulup piyasada kullanılageldiği, böylece yenilik ve ayırt edicilik niteliğinin bulunmadığı anlaşılmakla, davanın kabulü ile hükümsüzlüğe karar vermek gerekmiştir. Bu itibarla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
1-Davacının davasının KABULÜNE, davalı adına tescilli ... tescil sayılı (1,2,3 ve 4) numaralı tasarımların hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine,
2-Peşin alınan harcın yeterliliğine, başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 40.000,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 855,20 TL dava ilk masrafı , 188,00 TL tebligat-tezkere gideri ve 15.000,00 TL bilirkişi avansı olmak üzere toplam 16.043,20 TL yargılama giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının yatırana iadesine,
6-Talep halinde kararın taraflara tebliğine,
Taraf vekillerinin yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. Açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/12/2024
Katip ....
✍e-imzalıdır
Hakim ...
✍e-imzalıdır
