Yurt Dışında Marka Tescili: Madrid Protokolü ile Tek Başvuruda 130+ Ülke (2026 Rehberi)
Türkiye'deki marka başvurunuz veya tescilinizle, TÜRKPATENT üzerinden WIPO'ya tek başvuru yaparak 130'dan fazla ülkede koruma isteyebilirsiniz. Ön koşullar, maliyet kalemleri, ülkelerin inceleme süreleri, merkezi saldırı riski ve doğrudan ulusal başvurudan farkı bu rehberde.
Marka tescili ülkeseldir: Türkiye'deki tescil yurt dışında koruma sağlamaz. Madrid Protokolü ile Türkiye'deki başvurunuza veya tescilinize dayanarak, TÜRKPATENT üzerinden Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı'na (WIPO) tek bir başvuru yapıp seçtiğiniz ülkelerde koruma isteyebilirsiniz. Sistem 130'dan fazla ülkeyi kapsar; Avrupa Birliği tek seçimle 27 ülke olarak belirlenebilir. Maliyet üç kalemden oluşur: TÜRKPATENT bildirim ücreti (2026: 3.850 TL, Türkçe ibareli markalarda 3.350 TL), WIPO temel ücreti (siyah beyaz markada 653, renkli markada 903 İsviçre frangı) ve seçilen her ülkenin ücreti. Her ülke başvuruyu kendi hukukuna göre 12 veya 18 ay içinde inceler. İlk 5 yıl uluslararası tescil Türk başvurusuna bağlıdır.
E-ihracat, yurt dışı pazaryerleri ve bayilik görüşmeleri, markanın Türkiye dışında da korunmasını gerekli kılar. Bir yabancı pazarda markanızı sizden önce başkası tescil ettirirse, o ülkede kendi markanızla satış yapmanız engellenebilir. Madrid sistemi, her ülkeye ayrı vekil ve ayrı dosyayla gitmek yerine tek başvuruyla birçok ülkede koruma istemenin yoludur.
Madrid Protokolü Nedir?
Madrid Protokolü, WIPO tarafından yönetilen uluslararası marka tescil sistemidir. Türkiye sisteme taraftır; Türk vatandaşları ve Türkiye'de yerleşik işletmeler, TÜRKPATENT'i "menşe ofis" olarak kullanarak uluslararası başvuru yapabilir. Tek başvuru, tek dil ve tek ödeme ile seçilen ülkelere koruma talebi iletilir; tescil sonrası yenileme, sahip değişikliği ve adres güncellemesi gibi işlemler de WIPO üzerinden merkezi olarak yapılabilir.
Ön Koşul: Türkiye'de Temel Başvuru veya Tescil
Madrid başvurusu yapmak için TÜRKPATENT'te bir temel başvuru veya tescil gerekir. Tescilin tamamlanmasını beklemek şart değildir; başvuru numarası yeterlidir. Uluslararası başvurudaki marka temel başvurudakiyle aynı olmalı, mal ve hizmet listesi de temel başvurunun kapsamını aşmamalıdır.
Türkiye'deki başvurunuzun tarihinden itibaren 6 ay içinde uluslararası başvuru yaparsanız, rüçhan hakkı ile Türk başvuru tarihinizi yabancı ülkelerde de öncelik tarihi olarak kullanabilirsiniz. Ayrıntı için rüçhan hakkı rehberimize bakın.
Maliyet Nasıl Hesaplanır?
| Kalem | Kime ödenir? | Tutar (2026) |
|---|---|---|
| Uluslararası başvurunun WIPO'ya bildirilmesi | TÜRKPATENT | 3.850 TL (Türkçe ibareli markada 3.350 TL) |
| Temel ücret | WIPO | 653 CHF (siyah beyaz) / 903 CHF (renkli) |
| Ülke ücretleri | WIPO aracılığıyla seçilen ülkelere | Ülkeye ve sınıf sayısına göre değişir |
| Sonradan ülke ekleme | TÜRKPATENT + WIPO | 1.630 TL bildirim ücreti + WIPO ücretleri |
Ülke ücretleri iki türlüdür: bazı ülkeler WIPO'nun standart tamamlayıcı ve ek ücretlerini uygular, birçok ülke ise kendi belirlediği "münferit ücret"i alır ve bu ücret sınıf sayısına göre yükselir. ABD, Birleşik Krallık, Avrupa Birliği, Japonya ve Çin gibi büyük pazarlar münferit ücret uygular. Kesin toplamı WIPO'nun çevrimiçi ücret hesaplayıcısıyla, ülke ve sınıf listenizi girerek görebilirsiniz. Vekil kullanılırsa hizmet bedeli ve yurt dışında ret veya itiraz olursa yerel vekil masrafı ayrıca doğar.
Süreç Adım Adım
- Hedef ülkeleri belirleyin. Satış yaptığınız, üretim yaptırdığınız ve yakın vadede girmeyi planladığınız pazarları listeleyin.
- Ülke bazlı benzerlik araştırması yapın. Türkiye'de serbest olan bir isim hedef ülkede başkasına ait olabilir; özellikle büyük pazarlarda başvurudan önce kontrol edin.
- Başvuruyu TÜRKPATENT'e verin. Uluslararası başvuru formu, mal ve hizmet listesi ve seçilen ülkelerle birlikte sunulur; TÜRKPATENT temel başvuruyla uyumu kontrol edip WIPO'ya iletir.
- WIPO kaydı: WIPO şekli inceleme yapar, markayı uluslararası sicile kaydeder ve seçilen ülkelere bildirir.
- Ülke incelemeleri: Her ülke markayı kendi hukukuna göre inceler. Ret veya itiraz olursa o ülkede yerel vekil aracılığıyla cevap verilmesi gerekebilir.
- Koruma: Belirlenen sürede ret bildirmeyen ülkelerde marka korunmuş olur.
Ülkeler Ne Kadar Sürede Karar Verir?
Seçilen her ülke, WIPO bildiriminden itibaren 12 ay içinde ret kararını bildirmelidir; bu süreyi 18 aya uzattığını beyan eden ülkeler de vardır ve itiraz durumunda süre daha da uzayabilir. Bu süre içinde ret bildirmeyen ülkede marka korunur. Pratikte bazı ülkeler birkaç ayda koruma verdiğini bildirirken, bazıları sürenin sonuna kadar bekler.
Merkezi Saldırı ve Dönüştürme
Uluslararası tescil, tescil tarihinden itibaren 5 yıl boyunca Türkiye'deki temel başvuruya veya tescile bağlıdır. Bu süre içinde Türk başvurusu reddedilir, geri çekilir, itirazla düşer veya hükümsüz kılınırsa, uluslararası tescil de aynı ölçüde sona erer. Buna "merkezi saldırı" denir; rakipler bu riski bilerek Türkiye'deki temel başvuruya itiraz edebilir.
Uluslararası tescil bu yüzden düşerse, 3 ay içinde ilgili ülkelerde ulusal başvuruya "dönüştürme" talep edilebilir ve uluslararası tescil tarihi korunur. 5 yıl dolduktan sonra uluslararası tescil temel kayıttan bağımsız hale gelir.
Bu nedenle Madrid başvurusunu, Türkiye'deki temel başvurunun ret ve itiraz riski düşükken yapmak ve temel başvuruyu sağlam bir benzerlik araştırmasına dayandırmak önemlidir.
Madrid mi, Doğrudan Ulusal Başvuru mu?
| Durum | Önerilen yol |
|---|---|
| Birden fazla ülkede koruma, ülkelerin çoğu Madrid üyesi | Madrid |
| Yalnız Avrupa Birliği | Madrid ile AB seçimi veya doğrudan EUIPO başvurusu |
| Hedef ülke Madrid üyesi değil (ör. Güney Afrika, Arjantin) | O ülkeye doğrudan ulusal başvuru |
| Türk başvurusuna itiraz riski yüksek | Doğrudan ulusal başvuru (merkezi saldırı riskinden kaçınmak için) |
| Hedef ülkede yerel dil veya özel belge şartı ağır | Yerel vekil ile ulusal başvuru değerlendirilmeli |
AB'de doğrudan başvuru ile Türk markasının farkı için İngilizce rehberimize bakabilirsiniz: EUTM vs Turkish trademark.
Uluslararası Tescilin Yenilenmesi
Uluslararası tescil, tescil tarihinden itibaren 10 yıl geçerlidir ve WIPO üzerinden merkezi olarak, ülke bazında seçim yapılarak yenilenir. Türkiye'deki temel tescilin yenilenmesi ise ayrıca TÜRKPATENT'te yapılır; iki tarih birbirinden farklı olabilir.
Sık Sorulan Sorular
Madrid Protokolü ile kaç ülkede marka tescil edilebilir?
Sistem 130'dan fazla ülkeyi kapsar; Avrupa Birliği tek seçimle 27 üye ülke olarak belirlenebilir. Güncel üye listesi WIPO'nun sitesinde yayımlanır.
Madrid başvurusu için Türkiye'de tescil şart mı?
Tescil şart değildir; TÜRKPATENT'teki bir başvuru numarası yeterlidir. Uluslararası başvurudaki marka ve mal listesi bu temel başvuruyla uyumlu olmalıdır.
Madrid başvurusu ne kadar tutar?
TÜRKPATENT bildirim ücreti (2026: 3.850 TL), WIPO temel ücreti (653 veya 903 CHF) ve seçilen ülkelerin ücretlerinden oluşur. Toplam, ülke ve sınıf sayısına göre değişir; WIPO ücret hesaplayıcısıyla görülebilir.
Bir ülkede ret olursa diğer ülkeler etkilenir mi?
Hayır. Her ülkenin incelemesi bağımsızdır. Ancak Türkiye'deki temel başvuru ilk 5 yıl içinde düşerse, uluslararası tescil tüm ülkelerde aynı ölçüde sona erer.
Sonradan yeni ülke ekleyebilir miyim?
Evet. Uluslararası tescile sonradan ülke eklenebilir; TÜRKPATENT bildirim ücreti 2026'da 1.630 TL'dir, ayrıca WIPO ve ülke ücretleri ödenir. Yeni ülke için koruma, ekleme tarihinden başlar.
Yurt dışı marka tescili için devlet desteği var mı?
Belirli şartları taşıyan işletmeler için yurt dışı marka tescil masraflarına destek programları bulunur. Güncel destekler için devlet destekleri yazımıza bakın.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Harç ve ücretler TÜRKPATENT'in 2026 tarifesine göredir; mevzuat ve uygulama değişebileceğinden işlem öncesinde güncel bilgiyi teyit ediniz. Son güncelleme: Ekim 2026.
Emsal Karar Ara
Marka hukuku emsal kararları arasında arama yapın
