Yurt Dışında Marka Tescili: Madrid Protokolü ile Tek Başvuruda 130+ Ülke (2026)

Markanız Türkiye'de büyüdü, e-ihracata başladınız ya da bir yurt dışı pazaryerinde satış yapmayı düşünüyorsunuz. Peki markanız Almanya'da, ABD'de ya da Birleşik Arap Emirlikleri'nde de sizin mi? Cevap büyük ihtimalle hayır, çünkü marka tescili ülkeseldir: Türkiye'de aldığınız koruma, sınırların dışında otomatik olarak geçerli olmaz. İyi haber şu ki, her ülkeye ayrı ayrı başvurmanıza gerek yok; Madrid Protokolü tam da bu sorunu çözmek için var.

Marka Tescili Neden Ülke Sınırlarında Kalıyor?

Marka hakkı, tescil edildiği ülkenin sınırları içinde geçerli olan bir haktır. TÜRKPATENT'ten aldığınız tescil size sadece Türkiye'de koruma sağlar; yurt dışında aynı ismi bir başkası kullanırsa (hatta tescil ettirirse) Türkiye'deki tescilinize dayanarak müdahale edemezsiniz. Bu, özellikle e-ihracat yapan, yurt dışı pazaryerlerinde (Amazon, Etsy, eBay gibi) satış yapan veya yurt dışında mağaza açmayı planlayan firmalar için ciddi bir risk oluşturur.

Madrid Protokolü Nedir?

Madrid Protokolü, Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı (WIPO) tarafından yönetilen ve markanızı tek bir başvuru, tek bir dil (İngilizce, Fransızca veya İspanyolca) ve tek bir ödemeyle sisteme üye 130'dan fazla ülkede tescil ettirmenize imkan tanıyan uluslararası bir sistemdir. Türkiye Madrid Protokolü'ne taraf olduğu için, Türk marka sahipleri TÜRKPATENT üzerinden doğrudan WIPO'ya bildirim yaparak bu sistemden yararlanabilir.

Sistemin en büyük avantajı, her ülkenin kendi diline çevrilmiş, kendi ulusal prosedürüne uygun ayrı ayrı dosyalar hazırlamak zorunda kalmamanızdır. Tek başvuru dosyası, seçtiğiniz her ülkenin marka ofisine WIPO tarafından iletilir.

Madrid Protokolü Başvurusunun Ön Koşulu

Madrid sistemi üzerinden başvuru yapabilmek için önce TÜRKPATENT nezdinde aktif bir marka tescilinizin ya da en azından beklemede olan bir başvuru numaranızın bulunması gerekir. Yani önce Türkiye'de "ana marka"nızı oluşturmanız, uluslararası başvurunun temelini atmanız gerekiyor.

Maliyet Nasıl Hesaplanır?

Madrid Protokolü'nün toplam maliyeti üç kalemden oluşur:

• TÜRKPATENT bildirim ücreti: 2026 yılı için 3.850 TL — başvurunuzu WIPO'ya ilettiği için TÜRKPATENT'e ödenir.
• WIPO temel ücreti: İsviçre Frangı (CHF) cinsinden sabit bir taban ücret.
• Münferit/ülke bazlı ücretler: Koruma talep ettiğiniz her ülke için ayrı ayrı hesaplanan, ülkeden ülkeye değişen ek harçlar.

Yani 3 ülkede koruma isteyen bir başvuru ile 15 ülkede koruma isteyen bir başvurunun maliyeti birbirinden oldukça farklı olacaktır. Kesin tutarı öğrenmek için WIPO'nun ücret hesaplama aracı kullanılabilir ya da bir marka vekilinden hedef ülke listenize özel bir maliyet tablosu talep edilebilir.

Madrid Protokolü mü, Doğrudan Ulusal Başvuru mu?

Her zaman Madrid sistemi en avantajlı seçenek olmayabilir. İki temel yol var:

• Madrid Protokolü (WIPO): Çok sayıda ülkede (özellikle sistem üyesi olan ABD, Çin, Rusya, Japonya, İngiltere gibi ülkelerde) koruma isteniyorsa maliyet ve süreç açısından genellikle daha avantajlıdır.
• Bölgesel/ulusal başvuru (örn. EUIPO ile AB genelinde tek başvuru, ya da tek bir ülkeye doğrudan başvuru): Sadece tek bir bölgede veya sistem üyesi olmayan bir ülkede koruma isteniyorsa daha pratik olabilir.

Hangi yolun size uygun olduğu, hedef pazarlarınızın sayısına ve niteliğine göre değişir; bu yüzden başvuru öncesi hedef ülke listesini netleştirmek, hem zaman hem de bütçe açısından belirleyicidir.

Süreç Nasıl İşler?

1. Türkiye'de tescilli veya başvuru aşamasında bir "ana marka"nız olur.
2. TÜRKPATENT üzerinden Madrid başvuru formunu doldurur, koruma istediğiniz ülkeleri ve sınıfları belirlersiniz.
3. TÜRKPATENT, başvurunuzu inceleyip WIPO'ya iletir.
4. WIPO, başvurunuzu uluslararası sicile kaydeder ve seçtiğiniz her ülkenin kendi marka ofisine gönderir.
5. Her ülke, kendi ulusal mevzuatına göre başvurunuzu inceler; bazı ülkelerde ek itiraz veya ret süreçleri yaşanabilir.
6. İnceleme süreleri ülkeden ülkeye değişir, genellikle 12-18 ay içinde netleşir.

Sık Sorulan Sorular

Madrid Protokolü'ne hangi ülkeler üye?

ABD, AB üyesi ülkeler (EUIPO üzerinden), Çin, Rusya, Japonya, İngiltere, Birleşik Arap Emirlikleri dahil 130'dan fazla ülke sisteme üyedir. Tam liste ve güncel durum için WIPO'nun resmi kaynakları kontrol edilmelidir.

Önce Türkiye'de tescil şart mı, yoksa doğrudan yurt dışına mı başvurabilirim?

Madrid Protokolü için Türkiye'de en azından bir başvuru numaranızın olması gerekir. Türkiye tescili olmadan bu sistemden yararlanamazsınız; ancak istenirse ilgili ülkeye doğrudan (Madrid dışında) ulusal başvuru yapmak da mümkündür.

Bir ülkede başvurum reddedilirse diğer ülkelerdeki başvurularım etkilenir mi?

Hayır. Madrid sisteminde her ülkenin incelemesi bağımsızdır; bir ülkedeki ret, diğer ülkelerdeki başvurularınızı etkilemez.

Türkiye'deki ana markam hükümsüz kılınırsa yurt dışı tescillerim ne olur?

Başvurudan itibaren ilk 5 yıl içinde ana markanın hükümsüz kılınması, bağlı olan tüm uluslararası tescilleri de etkileyebilir (buna "merkezi saldırı" denir). 5 yıl sonrasında uluslararası tesciller ana markadan bağımsız hale gelir.

Süreç ne kadar sürer?

WIPO tarafından uluslararası sicile kayıt birkaç ay içinde tamamlanır, ancak her ülkenin kendi incelemesi ayrıca 12-18 ay sürebilir; toplam süre hedef ülke sayısına göre değişir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz; ücretler ve süreçler yıl içinde değişebileceğinden başvuru öncesi güncel bilgiyi teyit ediniz ve bir marka vekiline danışınız.

Markanızı yurt dışına taşımayı düşünüyor musunuz? TÜRKPATENT Sicil No 2732 ile kayıtlı resmi marka vekilimizle hedef ülkelerinize özel ücretsiz ön değerlendirme için bize ulaşın: WhatsApp veya 0216 606 56 58.