Rüçhan Hakkı Nedir? Marka Başvurusunda 6 Aylık Öncelik, Belgeler ve 2026 Ücretleri
Rüçhan hakkı, bir ülkede yaptığınız ilk marka başvurusunun tarihini, 6 ay içinde başka ülkelerde yapacağınız başvurularda da geçerli saymanızı sağlar. Kimler yararlanır, rüçhan nasıl talep edilir, hangi belgeler 3 ay içinde verilir, sergi rüçhanı ve 2026 ücretleri bu rehberde.
Rüçhan hakkı, Paris Sözleşmesi'ne veya Dünya Ticaret Örgütü'ne üye bir ülkede yaptığınız ilk marka başvurusunun tarihini, aynı marka için 6 ay içinde başka üye ülkelerde yapacağınız başvurularda da öncelik tarihi olarak kullanmanızı sağlar. Bu 6 ay içinde başkasının aynı markayla yaptığı başvurular sizin önünüze geçemez. Rüçhan, başvuru sırasında beyan edilir; ilk başvuruya ait belgeler genellikle başvurudan itibaren 3 ay içinde sunulur. Süre uzatılamaz. 2026'da TÜRKPATENT'te rüçhan hakkı kayıt ücreti 3.420 TL, Türk başvurunuzu yurt dışında kullanmak için alınacak rüçhan hakkı belgesi 1.980 TL'dir.
Bir markayı aynı gün onlarca ülkede başvurmak hem pahalı hem de çoğu işletme için gereksizdir. Rüçhan hakkı, önce bir ülkede başvurup diğer pazarlara 6 ay içinde açılmanıza imkân verir ve bu sürede tarihinizi korur. Yurt dışına satış planlayan her marka sahibinin bilmesi gereken bu hak, süre ve belge koşulları kaçırıldığında kaybolur.
Rüçhan Hakkı Nedir?
Rüçhan (öncelik) hakkı, 1883 tarihli Paris Sözleşmesi'nin 4. maddesinden doğan uluslararası bir haktır ve Türkiye'de 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nda (SMK) düzenlenmiştir. Bir üye ülkede usulüne uygun ilk marka başvurusunu yapan kişi, aynı marka ve aynı mal ve hizmetler için 6 ay içinde diğer üye ülkelerde başvururken ilk başvurunun tarihini esas aldırabilir.
Basit bir örnek: 1 Mart 2026'da Türkiye'de başvurdunuz. 20 Nisan'da bir rakip aynı markayı Almanya'da başvurdu. Siz 25 Ağustos'ta Almanya'da rüçhan talebiyle başvurursanız, Almanya'daki başvurunuz 1 Mart tarihli sayılır ve rakibin 20 Nisan tarihli başvurusundan önce gelir.
Rüçhan Süreleri
| Hak türü | Rüçhan süresi |
|---|---|
| Marka | 6 ay |
| Endüstriyel tasarım | 6 ay |
| Patent ve faydalı model | 12 ay |
Süre ilk başvurunun tarihinden başlar ve uzatılamaz. 6 ayı geçen başvurular normal başvuru olarak işlem görür; bu durumda öncelik, o ülkedeki gerçek başvuru tarihidir.
Rüçhan Hakkından Kimler Yararlanır?
- Paris Sözleşmesi'ne veya Dünya Ticaret Örgütü'ne üye bir ülkenin vatandaşları veya bu ülkelerde yerleşik ya da gerçek ve ciddi bir ticari işletmesi olanlar,
- İlk başvuruyu yapanın kendisi veya rüçhan hakkını ondan devralanlar.
Rüçhan hakkı, ilk başvuru sonradan geri çekilse veya reddedilse bile, usulüne uygun bir başvuru yapılmış olması şartıyla kullanılabilir.
Rüçhan Hakkı Nasıl Kullanılır?
Yurt dışındaki ilk başvuruya dayanarak Türkiye'de başvururken
- Türkiye'deki başvuruyu ilk başvuru tarihinden itibaren 6 ay içinde yapın.
- Başvuru formunda rüçhan talebini, ilk başvurunun ülkesini, tarihini ve numarasını belirterek beyan edin ve rüçhan hakkı kayıt ücretini ödeyin.
- İlk başvurunun ilgili ofisçe onaylanmış örneğini ve gerekiyorsa Türkçe çevirisini, başvurudan itibaren 3 ay içinde sunun. Süresinde belge verilmezse rüçhan talebi geçersiz sayılabilir.
Türkiye'deki başvurunuzu yurt dışında kullanırken
- TÜRKPATENT'ten rüçhan hakkı belgesi talep edin (2026: 1.980 TL).
- Hedef ülkedeki başvuruyu Türk başvurusunun tarihinden itibaren 6 ay içinde, rüçhan beyanıyla yapın.
- Hedef ülkenin istediği belge ve çeviri sürelerini o ülkenin kurallarına göre takip edin; süreler ülkeden ülkeye değişir.
Madrid sistemiyle yapılan uluslararası başvurularda da Türk başvurusuna dayalı rüçhan talep edilebilir; uluslararası başvurunun 6 ay içinde TÜRKPATENT'e verilmesi gerekir. Ayrıntı için Madrid Protokolü rehberimize bakın.
Sergi Rüçhanı
Ürünlerinizi resmi veya resmi olarak tanınmış ulusal ya da uluslararası bir sergide markanızla sergilediyseniz, serginin açılış tarihinden itibaren 6 ay içinde Türkiye'de yapacağınız başvuruda sergi rüçhanı talep edebilirsiniz. Bunun için serginin yetkili makamından alınan, ürünün markayla sergilendiğini gösteren belge sunulur. Sergi rüçhanı, yeni ürünü bir fuarda tanıtıp marka başvurusunu sonra yapmak isteyen işletmeler için önemlidir.
Rüçhanda Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Aynı marka: Rüçhan yalnız ilk başvurudaki marka için geçerlidir. Logoda veya yazımda yapılan değişiklikler rüçhanı tehlikeye atabilir.
- Aynı veya daha dar mal ve hizmetler: İlk başvuruda olmayan mal ve hizmetler için rüçhan talep edilemez; bunlar için öncelik, gerçek başvuru tarihidir.
- Tescil garantisi değildir: Rüçhan yalnız tarih önceliği sağlar. Hedef ülkedeki inceleme, itiraz ve ret süreçleri ayrıca işler.
- İlk başvuru gerçekten ilk olmalı: Aynı marka için daha önce başka bir ülkede başvuru yaptıysanız 6 ay o tarihten başlar.
- Belgeler: Onaylı örnek ve çeviri sürelerini kaçırmak, en sık görülen rüçhan kaybı sebebidir.
Rüçhan Stratejisi: Önce Türkiye, Sonra Hedef Pazarlar
Yurt dışına açılmayı planlayan bir işletme için pratik yol şudur: Türkiye'de başvuruyu yapın, sonraki 6 ayı hedef pazarları, bütçeyi ve ülke bazlı benzerlik araştırmalarını netleştirmek için kullanın, sonra rüçhan talebiyle Madrid veya ulusal başvuruları yapın. Böylece bütçeyi baştan tüm ülkelere bağlamadan tarihinizi korursunuz.
Sık Sorulan Sorular
Rüçhan hakkı nedir?
Bir üye ülkede yapılan ilk marka başvurusunun tarihini, aynı marka için 6 ay içinde diğer üye ülkelerde yapılan başvurularda öncelik tarihi olarak kullanma hakkıdır.
Markada rüçhan süresi ne kadar?
İlk başvuru tarihinden itibaren 6 aydır. Bu süre uzatılamaz; patent ve faydalı modelde süre 12 aydır.
Rüçhan belgeleri ne zaman verilir?
Türkiye'de rüçhan talebiyle başvururken ilk başvurunun onaylı örneği ve gerekiyorsa çevirisi, başvurudan itibaren 3 ay içinde sunulur. Yurt dışındaki başvurularda süre o ülkenin kurallarına göre değişir.
Rüçhan hakkı ücreti ne kadar?
2026 yılında TÜRKPATENT'te rüçhan hakkı kayıt ücreti 3.420 TL, Türk başvurusu için rüçhan hakkı belgesi düzenleme ücreti 1.980 TL'dir.
Fuarda sergilediğim ürünün markası için öncelik alabilir miyim?
Resmi veya resmi olarak tanınmış bir sergide sergilendiyse, serginin açılışından itibaren 6 ay içinde yapılan başvuruda sergi rüçhanı talep edilebilir. Serginin yetkili makamından belge alınması gerekir.
Rüçhan talep ettim, tescil garanti mi?
Hayır. Rüçhan yalnız başvuru tarihini öne çeker. Marka, hedef ülkede ayrıca incelenir ve itiraz veya ret ile karşılaşabilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Harç ve ücretler TÜRKPATENT'in 2026 tarifesine göredir; mevzuat ve uygulama değişebileceğinden işlem öncesinde güncel bilgiyi teyit ediniz. Son güncelleme: Ekim 2026.
Emsal Karar Ara
Marka hukuku emsal kararları arasında arama yapın
