Marka Hükümsüzlük Davasında Yetkili Mahkeme: Davalının İkametgahı Esas — Ankara 1. FİSHHM 2025/230
Marka hükümsüzlük davalarında yetkili mahkeme, davacının değil davalının ikametgahındaki Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'dir. Ankara mahkemesi SMK md. 156/5 uyarınca yetkisizlik kararı verdi.
Marka hükümsüzlük davalarında hangi mahkemenin yetkili olduğu, uygulamada sık karşılaşılan ve ciddi zaman-maliyet kayıplarına yol açan bir usul sorunudur. Ankara 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2025/230 sayılı kararı, bu konuyu SMK'nın açık hükmü çerçevesinde bir kez daha netleştirmiştir.
Davanın Özeti
Davacı, "kampüs rotam danışmanlık akademisi" ibareli tescilli markanın hükümsüzlüğü ve sicilden terkini için Ankara Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nde dava açmıştır. Dava dilekçesinde aynı zamanda ihtiyati tedbir talebi de yer almaktadır.
Davalı ise savunmasında iki ayrı itiraz öne sürmüştür: Usul yönünden, davalının yerleşim yerinin Ankara olmadığını ve yetkili mahkemenin kendi ikametgahındaki fikri haklar mahkemesi olduğunu ileri sürmüştür. Esas yönünden ise iki marka arasında iltibas yaratacak bir benzerlik bulunmadığını, davacı markasının zayıf nitelikte olduğunu ve davanın kötü niyetle açıldığını savunmuştur.
Mahkemenin Değerlendirmesi
Mahkeme, yetki itirazını öncelikli olarak incelemiştir. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 156. maddesinin 5. fıkrası açıktır:
"Üçüncü kişiler tarafından sınai mülkiyet hakkı sahibi aleyhine açılacak davalarda yetkili mahkeme, davalının yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesidir."
Mahkeme, marka sahibi davalının yerleşim yerinin Ankara'ya bağlı olmadığını tespit etmiş; dolayısıyla yetkili mahkemenin davalının ikamet ettiği yer Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi olduğuna hükmetmiştir. Esas hakkında inceleme yapılmaksızın yetkisizlik kararı verilmiştir.
Hüküm
Mahkeme, HMK 19. maddesi uyarınca yetkisizliğine karar vererek yetkili mahkemeyi göstermiş; yargılama giderleri ve vekâlet ücreti konularının görevli mahkemece değerlendirileceğine hükmetmiştir. Karar kesinleşmiştir.
Pratik Sonuç
Bu karar, marka hükümsüzlük davası açmadan önce dikkat edilmesi gereken temel kuralı hatırlatmaktadır: Yetkili mahkeme davacının değil, davalının ikametgahındaki Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'dir. Yanlış mahkemede açılan dava; aylarca süren usul işlemleri, ek maliyet ve zaman kaybına neden olmaktadır. Dava öncesi yetki araştırması, süreci doğrudan etkileyen kritik bir adımdır.
Ankara 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi, Esas: 2024/439, Karar: 2025/230, Tarih: 22.05.2025 — Kesinleşti
Taraf ve marka adları gizlilik gereği paylaşılmamıştır.Kararın tam metnini görmek için tıklayın
T.C.
ANKARA
1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YETKİSİZLİK KARARI
ESAS NO : 2024/439
KARAR NO : 2025/230
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI : ... - T.C. Kimlik Numarası:...
....
VEKİLİ : Av. ... - ....
DAVALI : ... - T.C. Kimlik Numarası:...
....
VEKİLİ : Av. ... - ....
DAVA : Marka Hükümsüzlüğü
DAVA TARİHİ : 18/10/2024
KARAR TARİHİ : 22/05/2025
KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 26/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan marka hükümsüzlüğü davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesiyle; açılan işbu hükümsüzlük davası sonuçlanıncaya kadar davalıya ait ... başvuru numaralı “ .... “ markası hakkında ihtiyati tedbir kararı verilerek satışının, devredilmesinin, rehnedilmesinin veya lisansa konu olmasının önlenmesine, bu kararın .... tesciline, yapılacak yargılama neticesinde davanın kabulü ile davalıya ait ... tescil numaralı “kampüs rotam danışmanlık akademisi” markasının HÜKÜMSÜZLÜĞÜ VE SİCİLDEN TERKİNİNE, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin de davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesiyle; eldeki dava marka hükümsüzlük davası olmakla birlikte; yetkili yer, smk özel ve hmk genel yetki uyarınca da davalının yerleşim yeri olacağını, davalının müvekkilinin yerleşim yerinin .... değil; .... olduğunu, işbu sebeple eldeki davanın usulden YETKİSİZLİK sebebiyle reddine karar verilmesini, esasa ilişkin olarak; davacının markası ve müvekkilimizin markası arasında iltibasa neden olacak bir benzerlik bulunmadığını, davacının “...” kelimesi üzerinde münhasır hak sahibi olmadığını, gerek ayırt edici unsurlara gerekse tali unsurlara bakıldığında davacının, kendi markası ile müvekkilimizin markası arasında iltibasa neden olacak benzerlik bulunduğuna ilişkin iddiasının mesnetsiz ve dayanaktan yoksun olduğunu, davacı markasının zayıf olduğunu, tarafların markalarınca hedeflenilen tüketici kitleleri birbirinden farklı olduğunu, ayrıca her iki markanın hedeflemiş olduğu tüketici kitlelerinin dikkat seviyesi, makul tüketici kitlelerinden de daha yüksek olduğunu, davacının faaliyet gösterdiği alan ve bölge ile müvekkilinin faaliyet gösterdiği alan ve bölgenin birbirinden farklı olduğunu, davacının “ .... ” ve “ .... ” ibareli markaları üzerinde mahkemelerce konulmuş tedbir kararları bulunduğunu, davacının işbu markalar üzerindeki hak sahipliği dahi muallak iken müvekkillinin markasına karşı açmış olduğu işbu davanın kötü niyetli olarak açıldığını, davacının dava dilekçesindeki “ .... ’a ‘...’ yazıldığında, yalnızca davacının markasının çıktığına dair” iddiası mahkemeyi yanıltma amacı güttüğünü, Yargıtay'ca benzer konulu davalarda verilmiş bulunan kararların da savunmalarını doğrular nitelikte olduğunu, neticeten öncelikle YETKİSİZLİK kararı verilmesini, mahkeme aksi kanaatte ise ESASTAN reddini talep etmiştir.
YARGILAMA:
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalıya ait ... tescil numaralı “kampüs rotam danışmanlık akademisi” markasının hükümsüzlüğü ve sicilden terkinine karar verilmesi talebine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Davanın açılmasını müteakip tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, tescil ve başvuru dosyaları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, taraflar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip taraf vekillerine tahkikat ve yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.
YARGILAMA ve GEREKÇE:
Genel yetkili mahkeme
MADDE 6- (1) Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın
açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.
(2) Yerleşim yeri, 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu hükümlerine
göre belirlenir.
Yetki itirazının ileri sürülmesi
MADDE 19- (1) Yetkinin kesin olduğu davalarda, mahkeme yetkili olup olmadığını,
davanın sonuna kadar kendiliğinden araştırmak zorundadır; taraflar da mahkemenin yetkisiz
olduğunu her zaman ileri sürebilir.
(2) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri
sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili
mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz.
(3) Mahkeme, yetkisizlik kararında yetkili mahkemeyi de gösterir.
(4) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak
yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir.
HMK'nın 138/(1). maddesi gereğince "mahkeme, öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verebileceği belirtilmiştir.
6769 sayılı SMKnun, Görevli ve Yetkili Mahkeme Başlıklı 156. Maddesinin 5. fıkrasında "Üçüncü kişiler tarafından sınai mülkiyet hakkı sahibi aleyhine açılacak davalarda yetkili mahkeme, davalının yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesidir. Sınai mülkiyet hakkı başvurusu veya sınai mülkiyet hak sahibinin Türkiye'de yerleşim yeri bulunmaması hâlinde, dördüncü fıkra hükmü uygulanır." şeklinde düzenlenen hükme göre; marka sahibi aleyhine açılacak hükümsüzlük davalarında yetkili mahkemenin marka sahibinin yani davalının ikametgahında bulunan mahkeme olduğu açık ve net olarak belirlenmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalıya ait ... tescil numaralı “kampüs rotam danışmanlık akademisi” markasının hükümsüzlüğü ve sicilden terkinine karar verilmesi talebine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Yetki yönünden mahkememizce dosya üzerinde yapılan incelemede,
Dava konusu hükümsüzlüğü istenen ... tescil numaralı “kampüs rotam danışmanlık akademisi” ibareli markanın 35. ve 41. sınıflarda ... adına 26.09.2022 tarihinden itibaren tescilli olduğu,
Eldeki davanın 18.10.2024 tarihinde açıldığı, marka sahibi davalı ...'nin yerleşim yeri adresinin '' .... '' olması karşısında, bu adresin bağlı olduğu mahkemenin Fikri ve Sınai Haklar Mahkemesi sıfatıyla .... Mahkemesi olduğu,
anlaşılmıştır.
Hal böyle iken, huzurdaki davanın yetkisiz mahkemede açılmış olduğu anlaşılmış ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi açıklandığı üzere:
1-Mahkememizin Yetkisizliğine,
.... Mahkemesinin yetkili olduğuna,
2-Süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren taraflardan birinin 2 hafta içerisinde mahkememize başvurması halinde dosyanın görevli ve yetkili Fikri ve Sınai Haklar Mahkemesi sıfatıyla .... Mahkemesi'ne gönderilmesine, aksi takdirde dosyanın resen ele alınması ile davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğine,
3-Yargılama gideri ve vekalet ücreti hususlarının HMK 331/2 maddesi gereğince görevli ve yetkili mahkemece nazara alınmasına,
Dair verilen karar, hazır olan taraf vekillerinin yüzüne karşı, tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süre içinde Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup, usulen anlatıldı. 22.05.2025
Katip ... Hakim ...
e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır
Emsal Karar Ara
Marka hukuku emsal kararları arasında arama yapın
